روايتي از شعر اعتراض
برخی میگویند ما هیت شعر، "بیداری" و "بیدارگری" است. شعری که فاقد پیام بیداری باشد؛ شعر نیست. اما برخی دیگر به ادبیات از نگاه زیبایی شناسی هنری مینگرند و اینگونه می پندارند که شعر هنر است. در این مقوله تعهد و پابندی به اصول دست و پاگیر به معنی به زنجیر کشیدن هنر است. در اینکه کدام یک از این دو جناح به صواب نزدیک است، بحث نمی کنیم و از توان این قلم خارج است. اما در این نوشتار کوتاه می توان به برخی از مولفههای شعر اعتراض اشاره کرد.
شعر انتقادی و اعتراض پدیده تازه نیست. در ادبیات کلاسیک و متون کهن به اشکال مختلف مطرح شده است. شکایت از روز گار، انتقاد نمادین و سبمولیک از خفقان حاکم گاهی به صورت عریان و گاهی هم به صورت پوشیده و در لفافه بیان شده است. این مسئله ویژه ادبیات دری نیست. در ادبیات جهان در بسیاری از کشورها زمانی نظام های حاکم از مردم بهره کشی می کردند جریان داشته و امروز هم این اعتراض به گونههای متفاوت در شعر تجسم یافته است.
در افغانستان زمانی که نظام های دست نشانده در کشور حکومت داشتند و در دوره های مختلف تاریخ این کشور مبارزات مسلحانه نیز علیه دست های خارجی و دست نشاندگان شان جریان داشته و تا امروز این روند به گونه ای دیگر ادامه یافته و کشور ما اکنون نیز در حالت جنگ قرار دارد. شاعران نیز با "شمشیر تیز عشق" به مصاف علیه بیگانگان رفتند و از ظلم و بیداد سخن گفتند و مردم را به مبارزه علیه آنان تشویق کردند.
ادبیات پایداری و مقاومت با صدا و سرود شاعران مقاومت شکل گرفت و به تدریج با بر چیده شدن نظام های سلطه جو، شعر مقاومت به گونه دیگر مطرح شد.
امروز رسالت ارباب فکر، پیامبران صدا و سخن، در قالب شعر اعتراض و شعر بیداری رقم خورده است. شعری که سیاستهای نظام حاکم را به نقد بکشد. شعری که در حمایت از مردم بر خیزد و علیه بی عدالتی، تبعیض، ستم و... فرومایکی گردانندگان قدرت فریاد بکشد. شعری که با مردم راه می رود، زندگی می کند کار می کند، رنج می کشد و ... این شعر، شعر اعتراض و پرخاشگری است. شعری که از کاخ اشرافیت ادبی بیرون آمده در جادهها، دهات و قریه های دور افتاده رنج مردم را روایت میکند و از نظام حاکم می خواهد که به جای بازی های شکننده سیاسی به مردم آب و نان دهد. چنین شعری را می تواند شعر اعتراض نامید. شعری که حامی مردم و دشمن استبداد است. شعری که هیچگاه در دسترخوان رنگین اشرافیت ادبی جا خوش نکرده از متن مردم بر آمده و راوی رنج انسان است.