فرگشت نقاشی درهند/2
«چند نسخهی نفیس خطی مصور از دورهی پالا ( سدهی دوازدهم) باقی مانده که توسط کاهنان بودایی ساخته شده اند (صفحات این کتابها از برگ نخل تهیه شده و قطع و اندازه و طرز اتصال اوراق کاملا متفاوت با کتابهای کاغذی است .) پیروان آیین جین ( آیینی که در سدهی ششم میلادی از آیین برهمایی پدید آمد و درواقع تلفیقی از آموزههای بودا و آیین برهمایی است) در غرب هندوستان نیز کتابهای خود را مصور میکردند. تصاویر نسخههای جین، متعلق به سدههای سیزدهم تا پانزدهم، این نگارهها به رغم عدم تنوع از لحاظ ظرافت، طراحی و درخشندگی رنگها در خور توجه اند.» (دایرهالمعارف هنر- 952)
هنرمندان مکتب جین در نقاشی میناتور بر سبک تاکید میکردند. مهمترین ویژگی این مکتب این بوده که از رنگ خالص کار میگرفتند و مودلهایی از زنان زیبا رو و گشاد چشم را درحال رقصهای موزون و حسبرانگیز به تصویر میکشیدند. این ظرافتهای هنری مکتب جین بعدها توسط میناتوریستهای مکتب راجستان و مغول نیز دنبال شد.و اما شکوه نقاشی میناتور هند از غرب هیمالیا در سدهی 17 آغاز میشود. این نقاشی به طور گسترده با نقاشی دیواری یا دیوارنگاری پیوند خورده بویژه در سدهی هجدهم در زمان حکومت سلسلهی مغولی هند و شاهان راجستانی. شاهان مغولی هند نقش عمدهای را در معرفی فرهنگ کهن فارسی زبانان و گسترش این سبک در شبهقاره داشتند. شباهتهای زیاد بین نقاشی مینیاتور عصر مغول و نسخههای خطی جغرافیای فارسیزبانان وجود دارد.
مکتبهای نقاشی مینیاتور
مکتب ها و نحله های زیادی در این سبک در هند ظهور و افول کرده که به برخی از آنها اشاره میکنم.
مکتب پالا
مکتب جین
مکتب مغول (گورکانی)
مکتب دکنی
مکتب راجپوت شامل دو مکتب راجستانی و پهاری
پیروان مکتبهای نقاشی مینیاتور، آثار متنوع هنری را با درونمایهی لذت و جذبهی روحانی، مناسبتهای سنتی و عیش و عشرت تنانگی خلق کردند.
...............................................................................
* بُدی سَتوَه: در اندیشههای بودایی به موجوداتی که به همهی موجودات هوشمند دیگر کمک میکنند تا به مرحلهی بیدار شدن روحانی (بوداگی) برسند بوداسَف یا بُدی سَتوَه گفته میشود.